Arbeidsmarkt

‘Ik begon met drie euro per uur’

Voor dagblad Trouw interviewde ik voor de serie ‘Levenslessen’ de Poolse ondernemer Kris Florek (35). Hij ontvluchtte de armoede en alcohol thuis en begon in Nederland als afwasser. Nu runt hij vier bedrijven, één daarvan verkoopt Hollandse friet in Polen. ‘Op een ochtend sprak ik mezelf toe: Als je niks doet, zal er ook niks veranderen.’

‘Ik begon met drie euro per uur’

Voor dagblad Trouw interviewde ik voor de serie ‘Levenslessen’ de Poolse ondernemer Kris Florek (35). Hij ontvluchtte de armoede en alcohol thuis en begon in Nederland als afwasser. Nu runt hij vier bedrijven, één daarvan verkoopt Hollandse friet in Polen. ‘Op een ochtend sprak ik mezelf toe: Als je niks doet, zal er ook niks veranderen.’

Misstanden op pilotenschool: ‘Betalen is brevet halen’

Samen met Roos Menkhorst deed ik onderzoek naar de oudste pilotenopleiding van Nederland, nu CAE Aviation geheten, voorheen bekend als NLS. Pilotenoverschot of niet, de vliegopleiding bleef onverminderd honderden studenten aannemen – à ruim een ton per student. De selectiecriteria werden versoepeld, terwijl op de arbeidsmarkt de sollicitatie-eisen steeds strenger werden. ‘Jullie zijn wandelende geldzakjes,’ aldus een instructeur.

Misstanden op pilotenschool: ‘Betalen is brevet halen’

Samen met Roos Menkhorst deed ik onderzoek naar de oudste pilotenopleiding van Nederland, nu CAE Aviation geheten, voorheen bekend als NLS. Pilotenoverschot of niet, de vliegopleiding bleef onverminderd honderden studenten aannemen – à ruim een ton per student. De selectiecriteria werden versoepeld, terwijl op de arbeidsmarkt de sollicitatie-eisen steeds strenger werden. ‘Jullie zijn wandelende geldzakjes,’ aldus een instructeur.

‘Over homoseksualiteit mocht ik het niet hebben’ – Paul Haenen

De eerste baan maakt vaak diepe indruk. Cabaretier, schrijver en programmamaker Paul Haenen (69) begon op de radio bij Wim de Bie.

“De jeugdomroep van de Avro, Minjon, had een prijsvraag uitgeschreven. ‘Wat verwacht je van een jeugdomroep?’ Ze moet ‘een onafhankelijk omroepeiland in de zuilenzee’ zijn, antwoordde ik, en won. Ik mocht samen met andere jongeren meewerken aan het radio-programma ‘Op de Jonge Golf ‘. We waren amateurs, maar heel bevlogen.

‘Over homoseksualiteit mocht ik het niet hebben’ – Paul Haenen

De eerste baan maakt vaak diepe indruk. Cabaretier, schrijver en programmamaker Paul Haenen (69) begon op de radio bij Wim de Bie.

“De jeugdomroep van de Avro, Minjon, had een prijsvraag uitgeschreven. ‘Wat verwacht je van een jeugdomroep?’ Ze moet ‘een onafhankelijk omroepeiland in de zuilenzee’ zijn, antwoordde ik, en won. Ik mocht samen met andere jongeren meewerken aan het radio-programma ‘Op de Jonge Golf ‘. We waren amateurs, maar heel bevlogen.

‘Fnuikend, zo’n boyband’ – Bastiaan Ragas

De eerste baan maakt vaak diepe indruk. Acteur, theaterproducent en schrijver Bastiaan Ragas (41) begon in boyband Caught in the Act.

“Al mijn vrienden waren nog aan het studeren. Zij hielden zich bezig met feestjes van de studentenvereniging en bijbaantjes achter de bar. Ik vloog de hele wereld over en had afspraken met accountants omdat ik niet wist wat ik met alle royalties aanmoest.

‘Fnuikend, zo’n boyband’ – Bastiaan Ragas

De eerste baan maakt vaak diepe indruk. Acteur, theaterproducent en schrijver Bastiaan Ragas (41) begon in boyband Caught in the Act.

“Al mijn vrienden waren nog aan het studeren. Zij hielden zich bezig met feestjes van de studentenvereniging en bijbaantjes achter de bar. Ik vloog de hele wereld over en had afspraken met accountants omdat ik niet wist wat ik met alle royalties aanmoest.

‘Onder de douche zag ik haar huidtumoren’ – Roeland Fernhout

De eerste baan maakt vaak diepe indruk. Acteur Roeland Fernhout (43) begon in een bejaardenhuis. Hij is te zien in de dramaserie ‘Zwarte Tulp’.

“Ik had net eindexamen gedaan, mijn leven stond zo’n beetje aan het begin. Die hele zomer bracht ik door met mensen die aan het einde van hun leven waren. Een ontluisterende doch verrijkende ervaring. Het wassen heeft het meeste indruk gemaakt. Tegenwoordig zal het vast niet meer mogen, maar destijds werden de vakantiekrachten ingezet om de ouderen te wassen. Er was trouwens ook toen al een schreeuwend tekort aan personeel, er was altijd te weinig tijd.

‘Onder de douche zag ik haar huidtumoren’ – Roeland Fernhout

De eerste baan maakt vaak diepe indruk. Acteur Roeland Fernhout (43) begon in een bejaardenhuis. Hij is te zien in de dramaserie ‘Zwarte Tulp’.

“Ik had net eindexamen gedaan, mijn leven stond zo’n beetje aan het begin. Die hele zomer bracht ik door met mensen die aan het einde van hun leven waren. Een ontluisterende doch verrijkende ervaring. Het wassen heeft het meeste indruk gemaakt. Tegenwoordig zal het vast niet meer mogen, maar destijds werden de vakantiekrachten ingezet om de ouderen te wassen. Er was trouwens ook toen al een schreeuwend tekort aan personeel, er was altijd te weinig tijd.

‘Lekker crossen in een grote Mercedes’ – Arjen Lubach

“Ik ging werken als taxichauffeur omdat het me doodeng leek. Ik hield namelijk niet zo van mensen, en ik had ook nog maar net mijn rijbewijs. Bovendien zou ik ‘s nachts moeten werken – wat ik helemáál naar vond.

‘Lekker crossen in een grote Mercedes’ – Arjen Lubach

“Ik ging werken als taxichauffeur omdat het me doodeng leek. Ik hield namelijk niet zo van mensen, en ik had ook nog maar net mijn rijbewijs. Bovendien zou ik ‘s nachts moeten werken – wat ik helemáál naar vond.

‘Ik had maar één pak, dus dat trok ik aan’ – Rick Nieman

De eerste baan maakt vaak diepe indruk. Presentator en journalist Rick Nieman (49) begon bij een Europees tv-programma. Gisteren presenteerde hij voor het laatst het RTL Nieuws.

“West-Europa was booming. Het was eind jaren tachtig, men praatte al over een munteenheid, maar er was nog weinig gezamenlijks. Daarom werd ‘European Business Weekly’ in het leven geroepen, een tv-programma over het Europese zakenleven. Het werd gemaakt door een klein bedrijfje in Bussum en uitgezonden door de Tros.

‘Ik had maar één pak, dus dat trok ik aan’ – Rick Nieman

De eerste baan maakt vaak diepe indruk. Presentator en journalist Rick Nieman (49) begon bij een Europees tv-programma. Gisteren presenteerde hij voor het laatst het RTL Nieuws.

“West-Europa was booming. Het was eind jaren tachtig, men praatte al over een munteenheid, maar er was nog weinig gezamenlijks. Daarom werd ‘European Business Weekly’ in het leven geroepen, een tv-programma over het Europese zakenleven. Het werd gemaakt door een klein bedrijfje in Bussum en uitgezonden door de Tros.

‘Wie was hier de outsider, en wie was normaal?’ – Annelies Verbeke

De eerste baan maakt vaak diepe indruk. Schrijver Annelies Verbeke (39) begon als gids in het psychiatriemuseum in Gent. Onlangs verscheen haar roman ‘Dertig Dagen’.

“Het Museum Dr. Guislain heeft naast de vaste collectie over de geschiedenis van de psychiatrie een grote collectie outsider-kunst: werken gemaakt door mensen met een psychische stoornis. Van outsider-kunstenaars wordt vaak gezegd dat ze een zeer sterke drang – of zelfs dwang – voelen om kunst te maken. Maar geldt dat niet evengoed voor ‘gewone’ kunstenaars? Waar stopt de normale en begint de outsider-kunst? Die vraag hield me van het begin af aan bezig.

‘Wie was hier de outsider, en wie was normaal?’ – Annelies Verbeke

De eerste baan maakt vaak diepe indruk. Schrijver Annelies Verbeke (39) begon als gids in het psychiatriemuseum in Gent. Onlangs verscheen haar roman ‘Dertig Dagen’.

“Het Museum Dr. Guislain heeft naast de vaste collectie over de geschiedenis van de psychiatrie een grote collectie outsider-kunst: werken gemaakt door mensen met een psychische stoornis. Van outsider-kunstenaars wordt vaak gezegd dat ze een zeer sterke drang – of zelfs dwang – voelen om kunst te maken. Maar geldt dat niet evengoed voor ‘gewone’ kunstenaars? Waar stopt de normale en begint de outsider-kunst? Die vraag hield me van het begin af aan bezig.

‘Daar stonden we weer, op de begraafplaats’ – Marli Huijer

De eerste baan maakt vaak diepe indruk. Filosoof en nieuwe Denker des Vaderlands Marli Huijer (60) begon als coördinator van de ‘Amsterdamse junkiebond’.

“Ik had mijn geneeskundediploma gehaald, maar moest nog een jaar wachten tot ik op de huisartsenopleiding terechtkon. Thuiszitten is niks voor mij, ik begon als vrijwilliger bij de junkiebond, officieel de ‘Medisch-Sociale Dienst Heroïne Gebruikers’. Na drie maanden boden ze me daar een baan aan.

‘Daar stonden we weer, op de begraafplaats’ – Marli Huijer

De eerste baan maakt vaak diepe indruk. Filosoof en nieuwe Denker des Vaderlands Marli Huijer (60) begon als coördinator van de ‘Amsterdamse junkiebond’.

“Ik had mijn geneeskundediploma gehaald, maar moest nog een jaar wachten tot ik op de huisartsenopleiding terechtkon. Thuiszitten is niks voor mij, ik begon als vrijwilliger bij de junkiebond, officieel de ‘Medisch-Sociale Dienst Heroïne Gebruikers’. Na drie maanden boden ze me daar een baan aan.

‘Worstelen als sleutel naar vrijheid’ – Sander Terphuis

De eerste baan maakt vaak diepe indruk. Sander Terphuis (42) begon in Iran als worstelaar, in Nederland als rechterlijk ambtenaar. Nu werkt hij bij het ministerie van buitenlandse zaken.

“Mijn moeder zag het al helemaal voor zich, haar zoon zou een mooie carrière hebben als beroemd Iraans worstelaar. Maar ik had een geheime agenda: worstelen was mijn sleutel naar de vrijheid. Topsport zou me de mogelijkheid bieden Iran en het autoritaire regime te ontvluchten.

‘Worstelen als sleutel naar vrijheid’ – Sander Terphuis

De eerste baan maakt vaak diepe indruk. Sander Terphuis (42) begon in Iran als worstelaar, in Nederland als rechterlijk ambtenaar. Nu werkt hij bij het ministerie van buitenlandse zaken.

“Mijn moeder zag het al helemaal voor zich, haar zoon zou een mooie carrière hebben als beroemd Iraans worstelaar. Maar ik had een geheime agenda: worstelen was mijn sleutel naar de vrijheid. Topsport zou me de mogelijkheid bieden Iran en het autoritaire regime te ontvluchten.