Psychiatrie en verslaving

Nieuw elan in de GGZ: commercieel woonbedrijf voor psychiatrisch patiënten

Voor Psy (blad over geestelijke gezondheid en verslaving) maakte ik een zomerserie genaamd Nieuw Elan, over innovatieve ggz-zorg. 

Het bedrijf Woonzorgnet biedt psychiatrisch patiënten een huis voor zichzelf, en 24 uur begeleiding. Bewoner Mike: ‘Waar ze het van betalen, geen idee. Het lijkt me hartstikke duur wat we hier krijgen.’

‘Groot hè’, zegt Mike (55). Hij neemt zijn studio in zich op alsof hij hem voor het eerst ziet. Het zithoekje met tv, zijn bed, de keuken met vierpitsfornuis en afzuigkap, de combimagnetron. Met een zwaai doet hij een deur open: ‘Badkamer en toilet voor mij alleen. Geen haren van anderen in mijn doucheputje!’ Dan loopt hij naar het raam, […]

Nieuw elan in de GGZ: commercieel woonbedrijf voor psychiatrisch patiënten

Voor Psy (blad over geestelijke gezondheid en verslaving) maakte ik een zomerserie genaamd Nieuw Elan, over innovatieve ggz-zorg. 

Het bedrijf Woonzorgnet biedt psychiatrisch patiënten een huis voor zichzelf, en 24 uur begeleiding. Bewoner Mike: ‘Waar ze het van betalen, geen idee. Het lijkt me hartstikke duur wat we hier krijgen.’

‘Groot hè’, zegt Mike (55). Hij neemt zijn studio in zich op alsof hij hem voor het eerst ziet. Het zithoekje met tv, zijn bed, de keuken met vierpitsfornuis en afzuigkap, de combimagnetron. Met een zwaai doet hij een deur open: ‘Badkamer en toilet voor mij alleen. Geen haren van anderen in mijn doucheputje!’ Dan loopt hij naar het raam, […]

Macht en onmacht in de ggz

In de laatste Psy werd een dossier gepubliceerd over thema macht en onmacht. Ik interviewde spraakmakende ggz-medewerkers over de macht en onmacht van de ggz-professional. Over bureaucratie, farmaceutische bedrijven, zorgverzekeraars en bezuinigingen. “Stoppen met kritisch denken, en klakkeloos het zoveelste formulier invullen wanneer de manager dat vraagt.”

Macht en onmacht in de ggz

In de laatste Psy werd een dossier gepubliceerd over thema macht en onmacht. Ik interviewde spraakmakende ggz-medewerkers over de macht en onmacht van de ggz-professional. Over bureaucratie, farmaceutische bedrijven, zorgverzekeraars en bezuinigingen. “Stoppen met kritisch denken, en klakkeloos het zoveelste formulier invullen wanneer de manager dat vraagt.”

Nieuw elan in de GGZ: geen psychiatrische instelling, maar ‘clubhuis;

Voor Psy (blad over geestelijke gezondheid en verslaving) maakte ik een zomerserie genaamd Nieuw Elan, over innovatieve ggz-zorg. 

‘We zijn anti-slachtofferrol’

Het Centrum voor Psychosen Molemann Tielens is geen psychiatrische instelling, maar een clubhuis. Patiënten kunnen er terecht voor yoga, lunch en muziek, maar ze moeten er wél wat voor terug doen.

Het heeft iets weg van een nieuw hip café: een lange houten lees- en lunchtafel, erachter een open keuken met barretje, waarvandaan de cappuccino’s komen. ‘De Brouwerij’, hangt in neonletters boven de deur van het pand in hartje Amsterdam. De letters verwijzen naar de vorige eigenaar van het pand. Alleen een klein bordje met twee namen verklapt de […]

Nieuw elan in de GGZ: geen psychiatrische instelling, maar ‘clubhuis;

Voor Psy (blad over geestelijke gezondheid en verslaving) maakte ik een zomerserie genaamd Nieuw Elan, over innovatieve ggz-zorg. 

‘We zijn anti-slachtofferrol’

Het Centrum voor Psychosen Molemann Tielens is geen psychiatrische instelling, maar een clubhuis. Patiënten kunnen er terecht voor yoga, lunch en muziek, maar ze moeten er wél wat voor terug doen.

Het heeft iets weg van een nieuw hip café: een lange houten lees- en lunchtafel, erachter een open keuken met barretje, waarvandaan de cappuccino’s komen. ‘De Brouwerij’, hangt in neonletters boven de deur van het pand in hartje Amsterdam. De letters verwijzen naar de vorige eigenaar van het pand. Alleen een klein bordje met twee namen verklapt de […]

Nieuw elan in de GGZ: psychische zorg via facebook

Voor Psy (blad over geestelijke gezondheid en verslaving) maakte ik een zomerserie genaamd Nieuw Elan, over innovatieve ggz-zorg. 

‘Ons internetbedrijf zet de ggz op z’n kop’

Meer Facebook, e-mail en chat. Het jonge internetbedrijf Minddistrict vindt dat behandelingen in de ggz een stuk eigentijdser, goedkoper én leuker kunnen.  In het eerste deel van de korte serie Nieuw Elan: Minddistrict maakt behandelingen ‘internetproof’.

Mark Willems ziet het al helemaal voor zich. ‘Stel je voor. Je zit in de bus, je hebt even niets te doen. Veel mensen pakken dan hun smartphone om de tijd te doden. Zou het niet geweldig zijn als ze op zo’n moment op hun telefoon hun behandelprogramma […]

Nieuw elan in de GGZ: psychische zorg via facebook

Voor Psy (blad over geestelijke gezondheid en verslaving) maakte ik een zomerserie genaamd Nieuw Elan, over innovatieve ggz-zorg. 

‘Ons internetbedrijf zet de ggz op z’n kop’

Meer Facebook, e-mail en chat. Het jonge internetbedrijf Minddistrict vindt dat behandelingen in de ggz een stuk eigentijdser, goedkoper én leuker kunnen.  In het eerste deel van de korte serie Nieuw Elan: Minddistrict maakt behandelingen ‘internetproof’.

Mark Willems ziet het al helemaal voor zich. ‘Stel je voor. Je zit in de bus, je hebt even niets te doen. Veel mensen pakken dan hun smartphone om de tijd te doden. Zou het niet geweldig zijn als ze op zo’n moment op hun telefoon hun behandelprogramma […]

Dementie op jonge leeftijd: ineens wordt je partner egoïstisch en onhandelbaar

Gepubliceerd in Psy, juni 2012

Langzaam veranderde de Joop van een vrolijke schilder in een agressieve, koopzieke vijftiger. Pas na jaren tobben en torenhoge schulden kreeg hij de diagnose: dementie. Steeds vaker maakt dementie ook jonge slachtoffers. Bij hen heeft de ziekte echter een totaal ander gedaante.

Petra Bovenmeer (56) doucht al maanden iedere dag bij haar ouders. Een eigen badkamer heeft ze niet meer, sinds schuldeisers de net gerenoveerde badkamer er met grof geweld uit sloopten. In de woonkamer zitten zij en haar man Joop (55) op gescheurde leren stoelen die ze van de buren hebben gekregen. De muren zijn kaal, de kamer nagenoeg leeg. ‘We hadden een hartstikke […]

Dementie op jonge leeftijd: ineens wordt je partner egoïstisch en onhandelbaar

Gepubliceerd in Psy, juni 2012

Langzaam veranderde de Joop van een vrolijke schilder in een agressieve, koopzieke vijftiger. Pas na jaren tobben en torenhoge schulden kreeg hij de diagnose: dementie. Steeds vaker maakt dementie ook jonge slachtoffers. Bij hen heeft de ziekte echter een totaal ander gedaante.

Petra Bovenmeer (56) doucht al maanden iedere dag bij haar ouders. Een eigen badkamer heeft ze niet meer, sinds schuldeisers de net gerenoveerde badkamer er met grof geweld uit sloopten. In de woonkamer zitten zij en haar man Joop (55) op gescheurde leren stoelen die ze van de buren hebben gekregen. De muren zijn kaal, de kamer nagenoeg leeg. ‘We hadden een hartstikke […]

Gruwelroute door de Domstad

De stad door de ogen van een dakloze drugverslaafde, een alternatieve toeristische toer door Utrecht Undergroud. ,,Hier gingen mensen dood; ik was erbij.”

‘Alles wat ik jullie ga vertellen is waar. Dat kan rauw op je dak komen, maar dat heb je nu eenmaal met de waarheid.” Stadsgids Léon (44) spreekt zijn groep toeristen toe voor het VVV-kantoor in de Utrechtse binnenstad. Zijn hondje Loesje heeft een geblokt dekje aan, zelf stampt Léon zijn voeten op de bevroren grond. ,,Ik zal proberen de uitlegstukken zoveel mogelijk binnen te doen, in het station ofzo, dat is warmer. Van de andere kant: die vrieskou geeft een goed beeld van de zogenaamde romantiek. Welkom in het straatleven van een drugsverslaafde. Jullie mogen alles vragen.”

Gruwelroute door de Domstad

De stad door de ogen van een dakloze drugverslaafde, een alternatieve toeristische toer door Utrecht Undergroud. ,,Hier gingen mensen dood; ik was erbij.”

‘Alles wat ik jullie ga vertellen is waar. Dat kan rauw op je dak komen, maar dat heb je nu eenmaal met de waarheid.” Stadsgids Léon (44) spreekt zijn groep toeristen toe voor het VVV-kantoor in de Utrechtse binnenstad. Zijn hondje Loesje heeft een geblokt dekje aan, zelf stampt Léon zijn voeten op de bevroren grond. ,,Ik zal proberen de uitlegstukken zoveel mogelijk binnen te doen, in het station ofzo, dat is warmer. Van de andere kant: die vrieskou geeft een goed beeld van de zogenaamde romantiek. Welkom in het straatleven van een drugsverslaafde. Jullie mogen alles vragen.”

‘De verstilde wereld van zwakzinnigen’ – Anna Enquist

De eerste baan maakt vaak diepe indruk en legt de basis voor later. Schrijfster en psychoanalytica Christa Widlund, alias Anna Enquist (66), begon als psycholoog voor verstandelijk gehandicapten. In oktober vorig jaar kwam haar nieuwe boek ‘De Verdovers’ uit.

“Ik werkte in de zwakzinnigheid, zo heette dat toen. Het was eind jaren zestig, overal in het land werden dagverblijven opgezet voor volwassenen met de mentale leeftijd van een kleuter. Deze zwakzinnigen hadden tot dan toe vaak alleen maar thuis zitten nietsdoen, bij hun veelal oude ouders. In de nieuwe dagverblijven werden ze overdag bezig gehouden.

‘De verstilde wereld van zwakzinnigen’ – Anna Enquist

De eerste baan maakt vaak diepe indruk en legt de basis voor later. Schrijfster en psychoanalytica Christa Widlund, alias Anna Enquist (66), begon als psycholoog voor verstandelijk gehandicapten. In oktober vorig jaar kwam haar nieuwe boek ‘De Verdovers’ uit.

“Ik werkte in de zwakzinnigheid, zo heette dat toen. Het was eind jaren zestig, overal in het land werden dagverblijven opgezet voor volwassenen met de mentale leeftijd van een kleuter. Deze zwakzinnigen hadden tot dan toe vaak alleen maar thuis zitten nietsdoen, bij hun veelal oude ouders. In de nieuwe dagverblijven werden ze overdag bezig gehouden.

Eigen bijdrage ggz veroorzaakt onrust en onmacht

Verzekerden van Achmea hoeven dit jaar geen eigen bijdrage te betalen voor hun opname. Jeugdkliniek Accare vergoedt zelf de eigen bijdrage en sommige gemeente bieden een collectieve verzekering die de eigen bijdrage dekt. De onrust bij patiënten en instellingen in de ggz is groot. ‘We doen nu even aan damage control.’ 

Onrust. Wie bij ggz- en verslavingsinstellingen vraagt wat de eigen bijdrage tot nu toe te weeg heeft gebracht, krijgt steeds opnieuw dat woord voorgeschoteld. Onrust onder patiënten, onrust onder behandelaren. Vanaf 1 januari moeten patiënten een eigen bijdrage betalen voor tweedelijns ggz-zorg. 200 euro per jaar voor ambulante zorg, 145 euro per maand voor opnames – bovenop het verplichte eigen risico van 220 euro. “Patiënten weten niet waar ze aan toe zijn: geldt de bijdrage ook al voor hen, wanneer moeten ze betalen, en vooral: kúnnen ze het betalen?”, vat Koen Burgerhout van Bouman GGZ de twijfels onder patiënten samen.

Eigen bijdrage ggz veroorzaakt onrust en onmacht

Verzekerden van Achmea hoeven dit jaar geen eigen bijdrage te betalen voor hun opname. Jeugdkliniek Accare vergoedt zelf de eigen bijdrage en sommige gemeente bieden een collectieve verzekering die de eigen bijdrage dekt. De onrust bij patiënten en instellingen in de ggz is groot. ‘We doen nu even aan damage control.’ 

Onrust. Wie bij ggz- en verslavingsinstellingen vraagt wat de eigen bijdrage tot nu toe te weeg heeft gebracht, krijgt steeds opnieuw dat woord voorgeschoteld. Onrust onder patiënten, onrust onder behandelaren. Vanaf 1 januari moeten patiënten een eigen bijdrage betalen voor tweedelijns ggz-zorg. 200 euro per jaar voor ambulante zorg, 145 euro per maand voor opnames – bovenop het verplichte eigen risico van 220 euro. “Patiënten weten niet waar ze aan toe zijn: geldt de bijdrage ook al voor hen, wanneer moeten ze betalen, en vooral: kúnnen ze het betalen?”, vat Koen Burgerhout van Bouman GGZ de twijfels onder patiënten samen.

Op de planken voor Korsakovpatiënten

Iedere maand verandert de huiskamer van de Korsakovpatiënten op de Landrijt in een theaterzaal, de bewoners in publiek, de zorgmedewerkers in acteurs. De theatermethode dient om contact te maken met de patiënten, die soms moeilijk bereikbaar zijn.

Mevrouw Van Loon heeft net ontbeten. “Mag ik een sigaret?”, roept ze. Ze zit op de bank en kijkt toe hoe activiteitenleider Rianne Verberne een stellage voor de deur in de gezamenlijke huiskamer opzet waar ze een brandweerrood, dik fluwelen gordijn aan hangt. “Visite!!” staat er in witte letters boven het gordijn. “Straks weer”, antwoordt Verberne. “Je hebt net een sigaret gehad.” Als het gordijn hangt, zet ze de stoelen in een halve kring. Van Loon zucht. Het prikbord achter haar geeft het dagprogramma van afdeling De Peel in pictogrammen weer. Na het ontbijt: een poppetje op een podium. Het zal Van Loon een zorg zijn.

Op de planken voor Korsakovpatiënten

Iedere maand verandert de huiskamer van de Korsakovpatiënten op de Landrijt in een theaterzaal, de bewoners in publiek, de zorgmedewerkers in acteurs. De theatermethode dient om contact te maken met de patiënten, die soms moeilijk bereikbaar zijn.

Mevrouw Van Loon heeft net ontbeten. “Mag ik een sigaret?”, roept ze. Ze zit op de bank en kijkt toe hoe activiteitenleider Rianne Verberne een stellage voor de deur in de gezamenlijke huiskamer opzet waar ze een brandweerrood, dik fluwelen gordijn aan hangt. “Visite!!” staat er in witte letters boven het gordijn. “Straks weer”, antwoordt Verberne. “Je hebt net een sigaret gehad.” Als het gordijn hangt, zet ze de stoelen in een halve kring. Van Loon zucht. Het prikbord achter haar geeft het dagprogramma van afdeling De Peel in pictogrammen weer. Na het ontbijt: een poppetje op een podium. Het zal Van Loon een zorg zijn.

‘Hoe zou uw begrafenis eruit zien?’

Ook hulpverleners weten vaak niet wat ze aanmoeten met suïcidale patiënten. Een richtlijn en een training moeten hen daarbij helpen. Ze moeten een eindje met de suïcidale patiënt meelopen in de donkere val. Zo ontstaat contact en vertrouwen. Ook leren ze concrete vragen te stellen: ‘Hoe zou uw begrafenis eruit zien?’

‘Wat maakt je zo wanhopig?’, vraagt de verpleegkundige. Tegenover haar zit een man, zijn ogen staan dof. ‘Dat er geen einde komt aan deze ellende’, zegt hij. De verpleegkundige knikt. ‘Zou je er zelf een einde aan willen maken?’ De man zwijgt. ‘Heb je wel eens plannen gemaakt?’, vraagt ze. ‘Vaak zat.’ Zij: ‘Hoe vaak? Elke dag, elke nacht?’ De man vertelt over de methode met de plastic zak. ‘Je moet zorgen dat je een touw hebt, of een riem. Je neemt alle pillen in die je kan vinden, of drank, of allebei. Zak over je hoofd, een knoop in de riem. En dan goed aantrekken.’ De verpleegkundige: ‘Heb je die spullen al verzameld?’ De man schudt zijn hoofd. ‘Nee, maar ik vind het fijn dat het niet ingewikkeld is. In een uurtje is het gefikst.’ ‘Geeft dat je rust?’, vraagt de verpleegkundige. De man knikt.

‘Hoe zou uw begrafenis eruit zien?’

Ook hulpverleners weten vaak niet wat ze aanmoeten met suïcidale patiënten. Een richtlijn en een training moeten hen daarbij helpen. Ze moeten een eindje met de suïcidale patiënt meelopen in de donkere val. Zo ontstaat contact en vertrouwen. Ook leren ze concrete vragen te stellen: ‘Hoe zou uw begrafenis eruit zien?’

‘Wat maakt je zo wanhopig?’, vraagt de verpleegkundige. Tegenover haar zit een man, zijn ogen staan dof. ‘Dat er geen einde komt aan deze ellende’, zegt hij. De verpleegkundige knikt. ‘Zou je er zelf een einde aan willen maken?’ De man zwijgt. ‘Heb je wel eens plannen gemaakt?’, vraagt ze. ‘Vaak zat.’ Zij: ‘Hoe vaak? Elke dag, elke nacht?’ De man vertelt over de methode met de plastic zak. ‘Je moet zorgen dat je een touw hebt, of een riem. Je neemt alle pillen in die je kan vinden, of drank, of allebei. Zak over je hoofd, een knoop in de riem. En dan goed aantrekken.’ De verpleegkundige: ‘Heb je die spullen al verzameld?’ De man schudt zijn hoofd. ‘Nee, maar ik vind het fijn dat het niet ingewikkeld is. In een uurtje is het gefikst.’ ‘Geeft dat je rust?’, vraagt de verpleegkundige. De man knikt.