Psychiatrie en verslaving

Hoe houd je verwarde mensen op het pad? Een noodstop om de pols biedt uitkomst

Iedere dag loopt Salim (32) met grote passen over de lange weg van de ggz-instelling Parnassia waar hij woont, naar het winkelcentrum in Loosduinen, twee kilometer verderop. Haast heeft hij niet, maar hij houdt niet van langzaam lopen. In het winkelcentrum koopt hij een pakje shag, vloeitjes, en een aansteker als de zijne op is. Of hij kijkt alleen maar een beetje om zich heen, groet de mensen die hij van gezicht kent omdat hun routine de zijne kruist. Daarna loopt hij weer terug, over diezelfde lange weg.
Maar soms is Salim geen wandelende man, maar iemand die andere mensen een ‘verwarde man’ zouden noemen. Hoe te voorkomen dat hij letterlijk en figuurlijk de weg kwijt raakt? Zijn familie verzon een oplossing: een horloge dat niet af kan.

Hoe houd je verwarde mensen op het pad? Een noodstop om de pols biedt uitkomst

Iedere dag loopt Salim (32) met grote passen over de lange weg van de ggz-instelling Parnassia waar hij woont, naar het winkelcentrum in Loosduinen, twee kilometer verderop. Haast heeft hij niet, maar hij houdt niet van langzaam lopen. In het winkelcentrum koopt hij een pakje shag, vloeitjes, en een aansteker als de zijne op is. Of hij kijkt alleen maar een beetje om zich heen, groet de mensen die hij van gezicht kent omdat hun routine de zijne kruist. Daarna loopt hij weer terug, over diezelfde lange weg.
Maar soms is Salim geen wandelende man, maar iemand die andere mensen een ‘verwarde man’ zouden noemen. Hoe te voorkomen dat hij letterlijk en figuurlijk de weg kwijt raakt? Zijn familie verzon een oplossing: een horloge dat niet af kan.

Dement en een gevaar voor anderen

Collega Emy Koopman en ik deden onderzoek naar de gevolgen van de nieuwe dwangzorgwetten. We ontdekten o.a. dat de ggz niet langer ouderen met dementie en gehandicapten opvangt die een gevaar voor zichzelf of anderen vormen. Zij vallen tussen wal en schip. Met ingang van de nieuwe zorgwet dit jaar komen zij niet meer in aanmerking voor de acute dwangopname van de ggz, maar een alternatief is er in de meeste regio’s nog niet. We schreven erover voor dagblad Trouw.

Dement en een gevaar voor anderen

Collega Emy Koopman en ik deden onderzoek naar de gevolgen van de nieuwe dwangzorgwetten. We ontdekten o.a. dat de ggz niet langer ouderen met dementie en gehandicapten opvangt die een gevaar voor zichzelf of anderen vormen. Zij vallen tussen wal en schip. Met ingang van de nieuwe zorgwet dit jaar komen zij niet meer in aanmerking voor de acute dwangopname van de ggz, maar een alternatief is er in de meeste regio’s nog niet. We schreven erover voor dagblad Trouw.

‘Niet gek genoeg’ – onderzoek naar ‘schuiven met verwarde mensen’

Crisisdiensten zijn niet altijd toegerust om mensen met psychische problemen op te vangen. Moet de politie dan inspringen? Maar hoe? Daar zijn ze immers niet voor opgeleid. ‘Steeds meer collega’s lopen fysiek en mentaal klappen op.’ In de Groene Amsterdammer beschrijven Emy Koopman en ik hoe er wordt geschoven met mensen met verward gedrag.

‘Niet gek genoeg’ – onderzoek naar ‘schuiven met verwarde mensen’

Crisisdiensten zijn niet altijd toegerust om mensen met psychische problemen op te vangen. Moet de politie dan inspringen? Maar hoe? Daar zijn ze immers niet voor opgeleid. ‘Steeds meer collega’s lopen fysiek en mentaal klappen op.’ In de Groene Amsterdammer beschrijven Emy Koopman en ik hoe er wordt geschoven met mensen met verward gedrag.

‘De mens verdwijnt uit beeld’ – onderzoek naar nieuwe dwangzorgwet in de ggz

Samen met Emy Koopman deed ik voor Platform voor onderzoeksjournalistiek Investico maandenlang onderzoek naar de nieuwe Wet Verplichte GGZ. We stuitten op bizarre bureaucratische brievenstromen en wanhopige psychiaters. We publiceerden erover in de Groene Amsterdammer en dagblad Trouw.

‘De mens verdwijnt uit beeld’ – onderzoek naar nieuwe dwangzorgwet in de ggz

Samen met Emy Koopman deed ik voor Platform voor onderzoeksjournalistiek Investico maandenlang onderzoek naar de nieuwe Wet Verplichte GGZ. We stuitten op bizarre bureaucratische brievenstromen en wanhopige psychiaters. We publiceerden erover in de Groene Amsterdammer en dagblad Trouw.

De zzp-psychiater: veel te duur, maar onmisbaar

Door de nijpende personeelstekorten in de ggz zijn instellingen aangewezen op de inhuur van duurbetaalde zzp-psychiaters die bepaalde diensten weigeren en hoge tarieven vragen. ‘Je hebt ze alleen keihard nodig.’

De zzp-psychiater: veel te duur, maar onmisbaar

Door de nijpende personeelstekorten in de ggz zijn instellingen aangewezen op de inhuur van duurbetaalde zzp-psychiaters die bepaalde diensten weigeren en hoge tarieven vragen. ‘Je hebt ze alleen keihard nodig.’

‘Elke dag nieuwe gezichten’ – onderzoek naar personeelstekort in de ggz

Het is crisis in de ggz. Na eerdere massaontslagen drijven instellingen op uitzendkrachten en duurbetaalde zzp-psychiaters. Samen met Roos Menkhorst onderzocht ik een half jaar lang de gevolgen van het grote personeelstekort in de ggz. We schreven een longread voor de Groene Amsterdammer, en stonden op de voorpagina van dagblad Trouw.

‘Elke dag nieuwe gezichten’ – onderzoek naar personeelstekort in de ggz

Het is crisis in de ggz. Na eerdere massaontslagen drijven instellingen op uitzendkrachten en duurbetaalde zzp-psychiaters. Samen met Roos Menkhorst onderzocht ik een half jaar lang de gevolgen van het grote personeelstekort in de ggz. We schreven een longread voor de Groene Amsterdammer, en stonden op de voorpagina van dagblad Trouw.

Gevangen tot het jaar 9999

In de gevangenis in het Belgische dorpje Merksplas zitten psychisch zieke gevangenen opgesloten zonder behandeling. Officiële datum van vrijlating: 31 december van het jaar 9999. Filmmaakster Ellen Vermeulen probeerde voor de film 9999 in hun hoofden te kruipen.

Een man staat voor een muur en staart voor zich uit. Een man rookt zijn zoveelste sigaret. Een man blaast liggend op zijn bed tegen een veertje. Een man ijsbeert: twee stappen naar de muur, twee stappen naar de deur. En dat heel vaak.

“Alles is tijdloos”, zegt de Belgische filmmaakster Ellen Vermeulen. “Er is geen chronologie, geen eerder of later, geen ontwikkeling.” Voor de vijf personen die Vermeulen portretteert in haar film 9999 bestaat alleen de eindeloosheid.

Gevangen tot het jaar 9999

In de gevangenis in het Belgische dorpje Merksplas zitten psychisch zieke gevangenen opgesloten zonder behandeling. Officiële datum van vrijlating: 31 december van het jaar 9999. Filmmaakster Ellen Vermeulen probeerde voor de film 9999 in hun hoofden te kruipen.

Een man staat voor een muur en staart voor zich uit. Een man rookt zijn zoveelste sigaret. Een man blaast liggend op zijn bed tegen een veertje. Een man ijsbeert: twee stappen naar de muur, twee stappen naar de deur. En dat heel vaak.

“Alles is tijdloos”, zegt de Belgische filmmaakster Ellen Vermeulen. “Er is geen chronologie, geen eerder of later, geen ontwikkeling.” Voor de vijf personen die Vermeulen portretteert in haar film 9999 bestaat alleen de eindeloosheid.

‘Wie was hier de outsider, en wie was normaal?’ – Annelies Verbeke

De eerste baan maakt vaak diepe indruk. Schrijver Annelies Verbeke (39) begon als gids in het psychiatriemuseum in Gent. Onlangs verscheen haar roman ‘Dertig Dagen’.

“Het Museum Dr. Guislain heeft naast de vaste collectie over de geschiedenis van de psychiatrie een grote collectie outsider-kunst: werken gemaakt door mensen met een psychische stoornis. Van outsider-kunstenaars wordt vaak gezegd dat ze een zeer sterke drang – of zelfs dwang – voelen om kunst te maken. Maar geldt dat niet evengoed voor ‘gewone’ kunstenaars? Waar stopt de normale en begint de outsider-kunst? Die vraag hield me van het begin af aan bezig.

‘Wie was hier de outsider, en wie was normaal?’ – Annelies Verbeke

De eerste baan maakt vaak diepe indruk. Schrijver Annelies Verbeke (39) begon als gids in het psychiatriemuseum in Gent. Onlangs verscheen haar roman ‘Dertig Dagen’.

“Het Museum Dr. Guislain heeft naast de vaste collectie over de geschiedenis van de psychiatrie een grote collectie outsider-kunst: werken gemaakt door mensen met een psychische stoornis. Van outsider-kunstenaars wordt vaak gezegd dat ze een zeer sterke drang – of zelfs dwang – voelen om kunst te maken. Maar geldt dat niet evengoed voor ‘gewone’ kunstenaars? Waar stopt de normale en begint de outsider-kunst? Die vraag hield me van het begin af aan bezig.

‘Ik hou van de nacht’

Voor Kwintes maak ik portretten van psychiatrisch patiënten en medewerkers. Zo sprak ik Alfred en Ilse. Over het bewogen leven van een laatbloeier, en de voelsprieten voor verborgen talenten.

‘Ik hou van de nacht’

Voor Kwintes maak ik portretten van psychiatrisch patiënten en medewerkers. Zo sprak ik Alfred en Ilse. Over het bewogen leven van een laatbloeier, en de voelsprieten voor verborgen talenten.

In de war in niemandsland

Waar iedereen op doorreis is, hebben zij hun basis. Schiphol kent een harde kern van dertig ‘bewoners’ met psychische problemen.

“Je moet goed kunnen kijken, mensen zien“, zegt Hans Pijp. Op Schiphol Plaza, het centrale plein van de luchthaven, krioelt het van de mensen. Ze bekijken de aankomst- en vertrektijden van de vliegtuigen, ze snauwen in exotische talen hun jengelende kinderen toe, ze eten een hamburger, kopen nog snel even hun laatste vakantiebenodigdheden. Maar Pijp ziet iets anders. Dwars door de chaos van mensen op weg naar hun bestemming, loopt een vrouw. Ze duwt een karretje met een paar weekendtassen – zoals zo vele anderen dat hier doen. “Zij woont hier”, zegt Pijp. “Ze is dakloos en psychotisch.”

In de war in niemandsland

Waar iedereen op doorreis is, hebben zij hun basis. Schiphol kent een harde kern van dertig ‘bewoners’ met psychische problemen.

“Je moet goed kunnen kijken, mensen zien“, zegt Hans Pijp. Op Schiphol Plaza, het centrale plein van de luchthaven, krioelt het van de mensen. Ze bekijken de aankomst- en vertrektijden van de vliegtuigen, ze snauwen in exotische talen hun jengelende kinderen toe, ze eten een hamburger, kopen nog snel even hun laatste vakantiebenodigdheden. Maar Pijp ziet iets anders. Dwars door de chaos van mensen op weg naar hun bestemming, loopt een vrouw. Ze duwt een karretje met een paar weekendtassen – zoals zo vele anderen dat hier doen. “Zij woont hier”, zegt Pijp. “Ze is dakloos en psychotisch.”